Herenweg 73, 3625 AC Breukeleveen.T: 06 - 53222156 / 06 - 41277246 E: info@galeriewijdemeren.nl
logo - Kunstkamer Wijdemeren
   
 
Kunstkamer Wijdemeren is een bemiddelings- en adviesbureau voor kunst, antiek en zilver. Kunstkamer Wijdemeren houdt kantoor aan de Herenweg 73 te Breukeleveen in de gemeente Wijdemeren. Prachtig gelegen aan de Loosdrechtse Plassen, laten wij u in huiselijke sfeer genieten van onze exposities van 19de eeuwse en hedendaagse schilderijen en andere kunst. U bent van harte welkom op onze regelmatig terugkerende taxatiedagen.

Openingstijden Galerie: klik hier.contact
 
       

Dirk Smorenberg

Alkmaar 1883-1960 Oud-Loosdrecht

De kunstschilder Dirk Smorenberg werd in 1883 in Alkmaar geboren. Hij was tot 1906 militair, daarna vormde zichzelf als schilder en geldt als een van de weinige Art Deco schilders van Nederland. Hij kreeg raadgevingen van August Allebe. Aanvankelijk woonde en werkte hij in Alkmaar en Bergen en na omzwervingen door Europa (IJmuiden, Groningen, Montreux, Renkum, Engeland, Zwitserland, Amsterdam) en de Verenigde Staten (New York) vestigde hij zich in 1924 in Oud-Loosdrecht, waar hij in 1960 overleed. In de meest uiteenlopende stijlen tekende, aquarelleerde en schilderde hij figuren, bloemen en vooral decoratieve landschappen en waterlelies, waarvoor hij inspiratie opdeed in het waterrijke Noord-Hollandse landschap. Smorenberg was een onafhankelijk en origineel schilder. Bij een aantal van zijn werken ontwierp hij een bijpassende lijst. morenberg kreeg vooral bekendheid door zijn afbeeldingen van de Loosdrechtse plassen.Door de geringe diepte en de fraaie stilering van de afgebeelde natuur, worden deze gerekend tot de Nieuwe Kunst, de nederlandse variant van de Art Nouveau.

Galerie Wijdemeren voert in haar collectie een aantal Art-deco hand- gemaakte lijsten. Waaronder ook handgestoken "Smorenberg-modellen" Lijsten zoals Smorenberg ze zelf vroeger maakte. Geknipt voor een origineel werk van Smorenberg, waar de orignele lijst van weg is, of vervangen moet worden.

Kijk voor SMORENBERG-LIJSTEN op www.schipperlijsten.nl of kom eens langs op in Galerie Wijdemeren, Herenweg 73, 3625 AC Breukeleveen, T06-41277246, E: info@galeriewijdemeren.nl

De Plaats van Smorenberg
in de Nederlandse Kunst

De meest succesvolle periode van Dirk Smorenberg ligt ongeveer tussen 1910-1925. In die jaren ontwikkelde hij zich als autodidact vanuit het naturalisme van de Haagse School eerst tot luminist en divisionist en bereikte hij vervolgens na abstracte invloed ondergaan te hebben, een eigen decoratieve stijl. het kunstklimaat in Amsterdam waar Smorenberg verkeerde onder de moderne jongeren, is van wezenlijke invloed geweest voor deze ontwikkeling. Er is geen bewijs in de pers te vinden dat hij rond 1910 in dit gezelschap erg opviel, maar vanaf 1913 wordt hij in meerdere artikelen tot de veelbelovende jonge moderne schilers gerekend en valt hem een gunstige beoordeling ten deel. Ook in besprekingen van exposities van kunstenaarsverenigingen wordt zijn werk in die jaren meermalen genoemd. Vanaf de jaren twintig is dat laatste minder het geval. Nieuwe ontwikkelingen gingen aan Smorenberg voorbij en daardoor trok hij minder de aandacht. Sommige recensenten waardeerden juist wel het latere werk, zoals blijkt uit de kritieken uit 1936 en 1937, maar in die jaren speelde hij in het landelijke kunstleven geen rol meer. Na zijn dood is Smorenberg enige tijd vergeten geweest, waarschijnlijk juist omdat zijn late productie van minder belang is. Met de herontdekking vn het vroegere werk in het afgelopen decennium is een nieuwe waardering opgekomen. In het waterleliegenre uitte hij zich in een zeer eigen stijl, maar omdat hij er erg lang op doorgegaan is, werd ook vergeten dat er nog een andere Smorenberg is geweest.

Smorenberg behoorde dan wel niet tot de voorhoede van de moderne stromingen rond 1910, maar hij heeft toch opmerkelijke werken gemaakt. Daarmee verdient hij een plaats in de geschiedschrijving van de beeldende kunst van die jaren.

Bronvermelding:
monografie: "Dirk Smorenberg, in de ban van de natuur."

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.5707, Dirk Smorenberg, "Waterlelies", olie op doek, 50 x 60 cm gesigneerd r.o., afbeelding met originele handgestoken lijst, gereserveerd

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Zomerse Waterlelies op de Loosdrechtse Plassen5946, Dirk Smorenberg, "Zomerse waterlelies in de Loosdrechtse Plassen", olie op doek, 60 x 83 cm, verkocht

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, met lijst
nr.A8045, Dirk Smorenberg, olie op doek, 79 x 104 cm,
in originele handgestoken Smorenberg-lijst, gedateerd 1925, verkocht

Staat vermeld en afgebeeld in jaarboek Galerie Wijdemeren, 2016
en in uitgave van de Historische Kring, 'Loosdrecht, het palet van Dirk Smorenberg'

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7156, Dirk Smorenberg, verkocht

nr.5712, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
nr.B110, Dirk Smorenberg, olie op doek, 25 x 45 cm, gereserveerd

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenbergnr.A7643, Dirk Smorenberg, "Winter aan de Loosdrechtse plassen",
olie op doek, 50 x 60 cm, verkocht

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7155, Dirk Smorenberg, "Lambregtskade", olie op doek, 41 x 54 cm, verkocht


nr.9895, Dirk Smorenberg, "Bootjes met gestreken zeil afgemeerd aan de Loosdrechtse plassen", olie op doek, 40 x 50 cm., verkocht

Dirk Smorenberg, kunstschilder, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.6207, Dirk Smorenberg, "Waterlelies", olie op doek, 46 x 46 cm, originele handgestoken lijst, verkocht

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
nr.A7726, Dirk Smorenberg, olie op doek, 46 x 60 cm, orginele handgestoken lijst, gereserveerd

nr.4219, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, zomer aan de plas
nr.A7645, Dirk Smorenberg, "Zomer aan de plas", olie op doek, verkocht

Dirk Smorenberg, kunstschilder, schilderijen, expositienr.8459, Dirk Smorenberg, olie op doek, 40 x 50 cm, verkocht

Dirk Smorenberg, Kunstschilder, expositie, schilderijen @ Galerie Wijdemeren Breukeleveennr.6029, Dirk Smorenberg, 42 x 55 cm, olie op doek, verkocht

nr.5710, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7153, Dirk Smorenberg, "Pakhuis", olie op doek, 
in originele handgestoken lijst, verkocht


nr.918, Dirk Smorenberg, "Wintergezicht, gezicht op kerktoren Loenen ad Vecht", olie op doek, 27,5 x 37 cm, in authenthiek Smorenberglijst, gesign.: l.o. D. Smorenberg, verkocht


nr.919, Dirk Smorenberg, "Lambregtskade, Loosdrecht" in authenthiek Smorenberglijst, olie op doek, 25 x 30 cm, verkocht

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7161, Dirk Smorenberg, "Portret van de heer Lamme",
marouflé, 37 x 44 cm, verkocht

Staat vermeld en afgebeeld in uitgave van de Historische Kring, 'Loosdrecht, het palet van Dirk Smorenberg'

Dirk Smorenberg, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
Artikel 15 september 1960 i.v.m. overlijden Dirk Smorenberg



Let op onze gewijzigde openingstijden (zie route en tijden)
Tevens zijn wij met Koningsdag gesloten.

Dirk smorenberg, kunstenaar, galerie wijdemeren, expositie, Breukeleveen
nr. B2030, Dirk Smorenberg, 'Lelie Impressie in blauwgroen', olie op doek, 46,5 x 73 cm., l.o. gesigneerd

Dirk smorenberg, kunstenaar, galerie wijdemeren, expositie, Breukeleveennr. B2022, Dirk Smorenberg, 'Drie waterlelies', olie op doek, 40x60 cm., r.o. gesigneerd

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2031, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies met rietboog', olie op doek, 76 x 98 cm., r.o. gesigneerd

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2017, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies op de Loosdrechtse plassen', olie op doek, 90 x 120 cm., r.o. gesigneerd, in originele handgestoken lijst

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2026W, Dirk Smorenberg, 'Winter buiten Amsterdam', olie op doek, 70 x 120 cm., r.o. gesigneerd

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2021, Dirk Smorenberg, 'Studie voor knoppen', houtskool op papier, beeldmaat 46,5 x 35 cm., r.o. gesigneerd met intitalen en gedateerd '59

Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2020, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies', houtskool op papier, beeldmaat 35 x 47cm., r.o. gesigneerd met initialen en gedateerd '59

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk SmorenbergB1242, Smorenberg, 50 x 60 cm, olie op doek,
signatuur rechts onder, gezicht op de Loenderveense Plassen

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, bosgezicht
nr.A9796, Dirk Smorenberg, "Bosgezicht",
olie op doek, 50 x 60 cm, originele lijst

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, wintergezicht
nr.A9795, Dirk Smorenberg, "Wintergezicht",
olie op doek, 66 x 54 cm

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Smorenberg
nr.A8711, Dirk Smorenberg,
"Winterlandschap",
Marouffle, 20 x 28 cm

A7864, Dirk Smorenberg, olie op doek Winter aan de Loosdrechtse Plassen, gedateerd 1926
nr.A7864, Dirk Smorenberg, "Winter aan de Loosdrechtse Plassen", olie op doek, 52 x 72 cm, gedateerd 1925

Dirk Smorenberg, kunstschilder, schilderijen, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.7077, Dirk Smorenberg, "Winter, Loosdrechtse plassen",
olie op doek, 60 x 70 cm.

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Zeilbootjes op de Loosdrechtse plassen
nr.A7809, Dirk Smorenberg, "Zeilbootjes op de Loosdrechtse plassen", olie op doek, 50 x 60 cm

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Cyclaam
nr.A7866, Dirk Smorenberg, "Cyclaam", olie op doek

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Koe
nr.A7738, Dirk Smorenberg,
"Koe", dubbelzijdig, olie op paneel

nr.5708, Dirk Smorenberg, pastel, herkomst Simonis & Buunk

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7154, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht

Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7150, Dirk Smorenberg, olie op doek

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
B1388-1, Dirk Smorenberg, olie op doek, 46 x 62 cm,
rechtsonder gesigneerd 


Smorenberg aan het werk in zijn atelier.

Wat Nongki van der Starre-Smorenberg zich herinnert van haar vader.

Mijn vader woonde in Loosdrecht aan de Horndijk nummer 3. Het was een klein huis, maar het lag er prachtig met uitzicht op de Loenderveense Plas. Hij had het huis laten uitbreiden met een keuken en er een atelier aangebouwd. Het atelier bepaalde het aanzicht van het woonhuis. De hoge ramen op het noorden had hij bij zijn schilderwerk nodig voor de juiste lichtval. Ze gaven het pand een eigen karakter: dat van een schildershuis. Dirk was heel kieskeurig over het licht. Er stond een perenboorn aan de noordzijde die het licht ongunstig beïnvloedde. De boom werd gerooid. Zelfs heeft hij de ruiten van het atelier laten vervangen, omdat de reflexie hem stoorde. Er kwamen dubbele ruiten, ondersteund met een roedenverdeling. Op sommige van zijn stillevens is het patroon van die roeden zelfs weerspiegeld in het glazuur van de vaas! Dat vond ik een mooi detail. Het oude huis was bewoond geweest door de familie Daams. Er zaten nog bedsteden in. Ze moesten wijken voor het nuttiger gebruik als kastruimte. Bij de ingang van het atelier bevond zich een luifel. Daaronder was een lange bank gemaakt tegen het huis aan. We zaten er vaak. 's Nachts kwamen er wel vrijende paartjes en vond mijn vader het nodig te roepen dat ze minder lawaai moesten maken. Weg jagen deed hij ze niet. Aan de rand van de plas, nu ook wel de Waterleidingplas genoemd, was een vlonder. Dirk had die door windschermen beschut tegen de noorden- en oostenwind. Hij was zo geconstrueerd dat de elzenboom die er middenin stond als natuurlijke stut dienstdeed. Het uitzicht was er schitterend.

Er kwamen vaak vrienden of collega-schilders bij hem in het atelier, dat met zijn 6 x 9 meter heel wat mensen kon herbergen. "Mam, negen koffie", klonk het dan ook vaak naar mijn moeder in de keuken. En 'Minkie', zoals hij haar noemde, kwam trouw opdraven met een groot blad met koffie. Soms logeerde iemand wekenlang bij ons. Mijn vader had graag mensen om zich heen. Toch kon hij zomaar ineens verdwijnen en verder gaan werken aan een schilderij. Mijn moeder heette Wilhelmina Neijsen; zij kwam uit Kortenhoef. Ze was 21 jaar toen ze mij kreeg en verschilde 18 jaar in leeftijd met Dirk. Toen zij bij Dirk kwam wonen kreeg ze bovendien de zorg over zijn twee dochters, Mimosa en Lotus, uit zijn vorige huwelijk. Die waren 9 en 7 jaar. Door haar tactvolle optreden slaagde ze erin al de kinderen uiteindelijk bij elkaar te houden. Zij was het die de financiën regelde en het huishouden draaiend hield. Maar ook zorgde ze voor de gasten en hield mijn vader eigenlijk vrij van andere besognes dan zijn werk.

Dirk had voorkeur voor vreemde namen. Vaak waren het afkortingen, maar zoals bij mijn naam en die van mijn zusje Ika waren het klanken die hij leuk vond. Als het op het schrijven ervan aankwam gaf dat nog wel eens problemen. Hij vertelde met een stalen gezicht aan de ambtenaar op het stadhuis dat hij een Chinese grootmoeder had. Zo verklaarde hij de herkomst van onze vreemd klinkende voornamen. Alleen mijn broer Dik heeft een gangbare naam gekregen. Dirks eerste vrouw heette Louise Suzanne Kamerman. Zij noemde zichzelf 'Prinses Tula di Vista'. Zij was schilderes. Dirk noemde haar 'Tuultje'.

Door zijn vrienden werd mijn vader 'Smoor' genoemd. Bij de gasten die mijn ouders ontvingen was Carel Willink. Die was nog jong toen hij Smoor opzocht; Dirk vertelde dat hij hem zijn eerste penselen had geschonken. Flip Hamers heb ik ook vaak thuis gezien. En de dichter J. K. Rensburg, van wie Dirk een portret heeft gemaakt. Hij had de Theorie der Evolutie geschreven en Dirk verwerkte de joodse titel van het boek in de compositie van het schilderij. Verder waren er Harrie Kuyten en Arnout Colnot van de Kortenhoefse schilderskring. Van Colnot bezitten wij nog een schilderij. En (huis)schilder Van Schagen was van de partij. In het verzamelde gezelschap kon bij wijze van spreken een professor naast eenboerenknecht zitten. Een ding hadden zij gemeen: Zij hielden zich allen bezig met schilderen. Er werd nooit geselecteerd ja, eenmaal, toen mijn moeder een paar vrouwen van lichte zeden de toegang weigerde. Dat was riskant voor goede huwelijken, vond zij.

Op muziekavonden draaiden we oude 78-toeren platen. De hoge grammofoon mocht dan door ons, de dochters, bediend worden. Wij moesten met negentig slagen de drie veren spannen en dan konden drie platen achter elkaar gespeeld worden. Meestal was het operamuziek. Smoor had zangles van Truus Pot; ook ikzelf heb les van haar gehad. Han Boeschoten, een goede vriend van mijn vader, zong samen met hem graag de klassieke liederen mee. We bezaten ook twee piano's. Verder waren er papieren platen met een gladde laag erop. Daar stond dansmuziek op. En wij speelden tot slot de minder serieuze muziek, zoals liedjes van Dirk Witte. Mijn vader was driftig en fel van karakter. Er was dan ook geregeld vuurwerk in huis. Wij hebben weleens dames ontvangen die schilderijen kwamen bekijken en dat betrof in dit geval niet al te slanke dames. We konden hen alleen een krukje aanbieden. Smoor had namelijk in een boze opwelling de fauteuils aan stukken geslagen.

Dirk ging iedere week met de bus naar Laren om daar in Hamdorff te tekenen. Regelmatig werden er exposities ingericht en hij kon boos reageren als zijn werk weer eens ver weg van al het andere was opgehangen. Dat zinde hem niet. Voor mij was het reden om niet graag met hem mee te gaan. Ik wist zeker dat hij toch weer zou gaan razen. Hij wilde niet 'weggestopt' worden:, zoals dat gebeurde met de 'zonsondergang' die bij ons hangt. Zijn stijl was zo kleurig en eigen, daar kon geen combinatie van gemaakt worden met werk van collega's. Al het andere werd er grauw bij. Mijn man Maarten weet nog goed hoe hij zijn schoonvader eens met kerst vergezelde naar een tentoonstelling in Hamdorff. Even kijken, een kop thee en de jas aanhouden, was de opzet. Maar voordat de thee er was, raakte Dirk al heftig in gesprek met bekenden. Het was het laatste wat Maarten die middag van hem zag. Hij kon overigens met de kwaadheid van mijn vader goed omgaan en wist die vaak tactvol te temperen.

Dirk was liefhebber van sigaren. Als dagelijks loopje ging hij naar Stekelenburg, een bedrijfje aan de Veendijk, waar later de Veilige Haven kwam. Stekelenburg verhuurde roeiboten en ziin vrouw verkocht o.a. rookwaren en bonbons.

Na het avondeten gebeurde het wel dat mijn moeder of een van ons model moesten zitten voor Smoor. Hij kwam dan binnen en zei:"Jou ga ik tekenen". Of het ons uitkwam of niet. Dat vonden we niet altijd even prettig, maar hij was daar spontaan in. Portrettekenen was een passie voor hem. Van vrijwel elk portret schilderde hij trouwens twee verschillende uitvoeringen. Zelden ging het om opdrachten. De betrokkene, familielid, vriend of bekende, had altijd wel voorkeur en dan verdween er een exemplaar mee naar huis. Zelf hielden wij de andere over. Mijn man en ik hebben zo diverse portretten in onze collectie behouden.

Dirk Smorenberg kwam uit een gezin met vijf kinderen. Met zijn ouders en vier zusters woonde hij in Alkmaar. Marie was de oudste telg; Ans, de jongste, logeerde vaak in Loosdrecht. Zijn tweede zuster, Line (Nicoline), zou later bevriend raken met zijn vriend collegaschilder Filarski. Corrie, die na hem kwam, is jong gestorven; Dirk maakte een mooi portret van haar, waar hij erg aan gehecht was. De wens om van tekenen zijn beroep te maken, stuitte op bezwaren bij zijn vader. Die vond dat geen echt vak; zelf was hij steenhouwer van beroep. Dirk werd naar zee gestuurd; in 1897 ging hij bij de marine; ruim drie jaar later stapte hij over naar de artillerie. Daar bleef hij vijf jaar.

Op veertienjarige leeftijd ging hij zich met enthousiasme op het tekenen concentreren, aangemoedigd door een kunstkenner bij de marine. Deze gaf hem nog nieuwe schetsboeken cadeau van zijn oom, de schilder Sadee. Zijn behoefte aan papier was groot. In zijn vrije tijd tekende hij alles wat hem onder ogen kwam. Door eindeloos te oefenen ontwikkelde hij zijn tekentalent en leerde te 'kijken'. Hij vond een zolderkamertje aan de Van Baerlestraat in Amsterdam en deed wat reclame schilderwerk in de Kinkerbuurt rond 1904. Vis, Fruit en Zuurwaren, was de eerste tekst die hij in sierletters op een winkelruit moest schilderen. De sfeer beviel hem wel in die volksbuurt. Hij maaktestudie van bestaand werk in de musea van Amsterdam en kopieerde verscheidene werken om te oefenen, eindeloos te oefenen.

Toen zich een gelegenheid voordeed om werk te exposeren, kwam er een doorbraak. Zijn schilderijen en tekeningen werden opgemerkt door ds. Henri de Hoogh uit Amsterdam. Deze bracht hem in contact met professor August Allebe van de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Smorenberg maakte destijds kerkinterieurs, landschappen, havens-, en zeegezichten. Bij het zien van een kopie van een schilderij van Nicolaas Bastert uit Breukelen, een winterlandschap, gaf Allebe hem de raad om niet naar de Academie te gaan, omdat hij al te goed was. "Je bent al te veel kunstenaar". Er ontwikkelde zich een talent "zonder vijf minuten opleiding", verklaarde Smoor zelf later. Vervolgens kreeg hij van rijkswege een subsidie van fl 3000,-. Uit een telegram uit 1906 weten we dat hij opdracht kreeg van het Koninklijk Huis om een aquarel te maken van het stadsbeeld van Eindhoven. Dit zou verschenen zijn in een album.

In de jaren 1910 - 1911 kwam hij tijdens een verblijf in Bergen in contact met jonge schilders als Filarski, Harrie Kuyten en Arnout Colnot. De schilders van de 'Bergense School', zoals die groep later ging heten, speelden met het licht en daar werd hij evenzeer door gefascineerd. Hij zou de drie vrienden later in zijn atelier in Loosdrecht nog vaak ontvangen. Vervolgens trok hij naar Kortenhoef, waar hij in Het Rechthuis zijn intrek nam. Hij werkte er samen met schilders die de techniek van de Haagse School beoefenden, maar liet zich door hun stijl niet beinvloeden. Hij wilde juist de grijstinten vermijden en meer licht behouden. Vandaar de opvallende helderheid die spreekt uit zijn olieverven. Zijn leuze was, ook tegenover zijn latere leerlingen: "Houd je palet schoon!"

In 1911 kreeg Smorenberg samen met Filarski, Mondriaan, Graafland, Van Ingen, Maurits de Groot de gelegenheid om in New York te exposeren. Hij kon dankzij de geldelijke steun van dominee De Hoogh deze reis meemaken, ook al heeft hij tijdens het halfjaar dat hij er verbleef wel nachten op een bankje in het park geslapen. Maar er werd grif verkocht. Smoor kreeg de smaak te pakken van het reizen en verbleef tussen 1914 en 1916 in Engeland. Er is een schilderij van zijn hand dat 'Lands End' weergeeft. In Engeland werd hij voor het eerst op het buiten van een Londense familie geboeid door vijvers met waterlelies. Een tentoonstelling in Londen volgde. ,

Vanaf die tijd exposeerde hij regelmatig in Amsterdam en Rotterdam. Met Filarski maakte hij een reis naar Zwitserland. De prachtig lichtende berglandschappen getuigen ervan. En ook daar werd veel werk verkocht. Hij vertelde wel dat de verkoop door de twee vrienden onmiddellijk werd 'natgemaakt', wat wil zeggen dat ze er samen op dronken. Ik kreeg de indruk dat er in die tijd heel wat werd natgemaakt.

In 1917 kwam professor J.A. Derkinderen, de opvolger van Allebe, een bezoek brengen aan Smorenberg. Hij was onder de indruk van zijn werk. Door hem kon Smoor op fl 1000,- verhoging van zijn subsidie rekenen. Later zou dezelfde prof. Derkinderen Dirks verfbehandeling in verband met de helderheid van zijn kleurgebruik met de leerlingen van de academie bespreken. Het betrof een techniek met een heel speciaal kleureffect. Met professor C.L. Dake, zelf schilder, die les gaf aan de academie, heeft Dirk een goed contact gehad. Hij kon Dirks werk waarderen en ik heb mijn vader vaak over hem horen spreken.

Uit prijslijsten van o.a. een expositie uit 1918 weten we wat neergeteld moest worden voor Smoors werk. Zij geven zelfs bedragen aan van
fl 1800,- en fl 2000,-. Voor die tijd grote sommen geld, maar hij kreeg het ervoor. In 1924 volgde er een expositie in Barcelona waar hij schilderijen naartoe zond.

Er waren verscheidene particulieren die veel in zijn werk zagen, zoals notaris Rehbock sr. Deze zou de bouw van zijn atelier in Loosdrecht mogelijk maken door hem geldelijk te steunen. Ook weet ik van het bestaan van een dubbelportret van twee zusters, ik denk uit Amsterdam. Zij werden door hem 'de dames Brandt' genoemd. In het atelier in Loosdrecht zijn zij verscheidene malen werk van hem komen bekijken Door een legaat van hen kreeg hij financieel enige bewegingsruimte. Smorenberg bleef steeds lid van diverse kunstenaarsverenigingen zoals Arti et Amicitiae in Amsterdam, Sint Lucas en Laren-Blaricum.

In 1920 vestigde Smorenberg zich in Loosdrecht. Dirk bouwde aan het huis zijn atelier met later een etalage zodat hij permanent kon tentoonstellen en het was eenvoudig om zijn nieuwe schilderijen in de aandacht aan te bevelen bij het publiek. Hij had een grote hekel aan kunsthandelaren en op deze manier kon hij eigen baas blijven. Bovendien moedigde deze opstelling geinteresseerden aan om bij hem binnen te lopen.

Aan de Horndijk nummer 3 ligt het huis anno 1997 nog steeds uniek tussen de Loenderveense Plas (de drinkwaterplas) en de Vuntus in. Daar waar Smoor het avondlicht op het stille water van het huis uit wist te vereeuwigen. Hier heeft hij zijn talloze studies van waterlelies gemaakt die hem zijn bekendheid bij het grote publiek hebben gegeven.

In Loosdrecht en omgeving ging hij geregeld met zijn fiets op pad met het schetsboek 'in de aanslag'. Altijd klaar om dat vast te leggen wat hem boeide. En dat was veel. Verstilde hoekjes zoals aan de Heulsloot, waar hij een steigertje met wasplaats schilderde. Een boerenwoning of boerenerf. Vele ervan zijn nu verdwenen. Het riet en de waterlelies met hun weerspiegeling, waarvan hij door versobering van het lijnenspel een bijzondere compositie wist te maken. Vaak de natuur van het plassenland met de karakteristieke silhouetten van elzen en wilgen. En de zonsondergang, die inspireerde hem voortdurend. De wisselende wolkenpartijen liet hij op ieder doek sterk meespreken. Daarin vond hij ontelbare mogelijkheden om de sfeer die hij beoogde tot uitdrukking te brengen, versterkt door de weerspiegeling in de plas. Hij zag er niet tegenop om er op winterdagen net zo goed op uit te gaan. Kranten onder zijn kleren hielden hem dan warm. Maar natuurlijk zocht hij ook graag de warmte van de stal op zoals bij boer Schoenmaker of boer Van Henten, om daar koeien te schilderen. Mijn moeder mopperde wel op hem als zijn kleding zwart was van de houtskool die hij in zijn zakken bewaarde. Ter afwisseling bleef Smoor portretten schilderen, daar had hij een voorliefde voor.

Dirk had op zijn fietstochten vaste pleisterplaatsen, zoals de 'soos' in de voormalige Vuntushoeve. Hij speelde er weleens een partijtje biljart. Met zijn vriend Han Boeschoten heeft hij de opbouw van restaurant De Driesprong meegemaakt. Ook daar was hij vaak te vinden.

Buiten de verkoop op exposities en vanuit zijn eigen etalage adverteerde Smorenberg in de lokale krant en De Gooi- en Eemlander Hij situeerde zijn atelier dan schuin tegenover De Driesprong. Het bezwaar van de directe verkoop vanuit zijn huis was dat men ook wel uit pure nieuwgierigheid bij hem aanklopte. En als een werk iemand aansprak, maar hij of zij liet merken dat de gevraagde prijs te hoog was, kon hij akelig hard zijn in zijn reactie. Hij sjacherde niet over zijn werk. Om nieuwe afnemers van zijn werk te vinden, ging hij eens met een aantal schilderijen in een kist naar de Beurs in Amsterdam. Hij volgde altijd de beursberichten en toen er een stijging in de koersen was, vond hij dat hij daar wel eens een kijkje kon nemen. Al gauw had hij een belangstellende gevonden voor zijn doeken. Het bleek een hoekman te zijn. In het vervolg mocht hij met hem als begeleider het gebouw binnen en hij verkocht er verscheidene werken.

Mijn vader heeft enorm veel schilderwerk gemaakt. Wij worden nog geregeld verrast door nieuwe vondsten, die aan ons voorgelegd worden ter bevestiging van hun echtheid. Dirk nam bijvoorbeeld ook wel een schilderijtje onder de arm mee bij wijze van geschenk als hij naar een bruiloft of een jubileum ging. Van de door hemzelf verkochte werken heeft Dirk meestal bij een foto ervan de naam van de koper genoteerd. Daar hebben wij nu gelukkig enig houvast aan. De werken zijn over de gehele wereld verspreid. Naar Canada, naar Nieuw-Zeeland, naar de Verenigde Staten, noem maar op.

Dirk vond zelf bepaalde werken extra geslaagd. Die verkocht hij niet. En dat respecteren wij; die, stukken gaan de deur niet uit. Daar zijn wij erg aan gehecht. Hij was er tevreden over doordat hij er zijn emoties op de gewenste manier in heeft weten te leggen. En wat dat inhoudt kon hij eigenlijk alleen zelf uitleggen. Maar de ware, liefhebber van zijn werk voelt ongetwijfeld wat hij daarmee bedoeld heeft.

Met dank aan Mevr. N. van der Starre-Smorenberg.
Dit verhaal is opgetekend uit de mond van Mevrouw Nongki van der Starre-Smorenberg, een van de dochters van de kunstschilder.
Voor meer informatie: website Dirk Smorenberg.


         
       

© Kunstkamer Wijdemeren 2004 - 2017

In collectie van GALERIE WIJDEMEREN BREUKELEVEEN, SCHILDERIJEN van de volgende KUNST SCHILDERS:

KUNSTHANDEL GALERIE WIJDEMEREN BREUKELEVEEN
restauratie, taxatie, inkoop, verkoop, schilderijen 19e 20e eeuw kunsthandel
schilderijen van de volgende schilders te koop aangeboden en gevraagd:

Jos Aanraad, W.A. Ablett, Gerard Pieter Adolfs, Marguerite Aers, Wim van Aken, Johannes Evert Akkeringa, Max A. Alandt, Jan Albers, W.J. Alberts, Jan Altink, G. Altmann, W.F. Andréa, Lizzy Ansingh, Theresa "Sorella" Ansingh, Louis Apol, Karel Appel, Lucien den Arend, Fred Arends, P.J. Arends, J. Arentz, George Armfield, Alida Arntzenius, Elise Claudine Arntzenius, Floris Arntzenius, Paul Arntzenius, C.D.L. Artz, D.A.C. Artz, Jan Asselbergs, Antonius van Asten, Johannes Ates, Michel Aubert, August Aué, Jack Aué, Coraline Backer, Ary Baggerman, Jits Bakker, A.H. Bakker Korff, Gerard Bal, Harry Balm, Balwe, Simon Balyon, Nanne Balyon, Leon Barillot, Ugo Barocco, Jacques Barraband, Jerry Barrett, Cornelis Johannes Basart, Charles Henry Baskett, Nicolaas Bastert, Alfred Bastien, Victor Bauffe, Joh. Ernst Baumer, Karel de Bauw, Bayens, Han, Maria Becht, Bernard A. van Beek, JM van Beek, Chris Beekman, Daniël Been, Ton Beentjes, Beer, E.S. van Beever, H.J. Bellaard, Gerrit Benner, Otto Pieter Bennewitz, Joan Frans Berg, Will Berg, Andries van den Berg, Ans vd. Berg, Natascha vd. Berg, Simon van den Berg, P.A. van den Bergh, Patrick Bergsma, Hendrik Berlage, Géo Bernier, P. Bertauld, T. Bes, John Bevort, Tilly van Beyma, Bierens, Wim Bijkerk, Bert Bijl, Gerard Bilders, J.W. Bilders, J. le Blanc, Bleijs, Wim Blok, B.J Blommers, Felicien Bobeldijk, Theophile de Bock, Paul Bodifée, Kees Boendermaker, Hessel de Boer, G.J. de Boer, F.J.D. Boers, Arie Boers, H.A.C. Bogman, H.C.C. Bogman, J.M. Bogman, Kees van Bohemen, Rene Bolliger, Cornelis Jan Bolt, Rudolf Bonnet, Jan Bor, Julia Borsboom, Gerard Jan Bos, Henk Bos, Johan Bos, Andries Bos, Joh. Bosboom, Lena ten Bosch, W. Bosman , Tineke Bot, Tjeerd Bottema, Cor Bouter, Pieter Bouter, Victor Bouter, Henri Braakensiek, Anna M. Braakensiek, D. Braam, A. De Braekeleer, Eddy Brams, Piet Brandjes, Eugene Brands, Jens Bree, Dirk Breed, W.A. Breedveld, Ada Breedveld, Hendrik Breedveld, G.H. Breitner, Co Breman, Jean Marianne Bremers, Johan Briedé, Clemens Briels, A.H.C. Briet, F.S. Brissot de Warville, Hetty Broedelet, A. Broekman, Louis Bron, Albertus Brondgeest, René Broné, Herman Brood, Peter Brouwer, Gien Brouwer, Chris ten Bruggen Kate, Bart ten Bruggencate, Nicolaas Bruijnesteijn, Cornelis de Bruin, Gyula Bubarnik, Jan Budding, Hélène Bueno, Albert Buikema, Emeke Buitelaar, Kurt van de Burg, Meindert Butter, Meeuwis van Buuren, Anton Buytendijk, H. Bylaert, Moritz Calisch, Jord F.H. van Calker, William Calladine, Valentina Cantor , Jan Carbaat, Mary Carla, J. de Carpentier, Hendrik Gerrit Ten Cate, Jean Emile van Cauwelaert, Emile de Cauwer, Nico Cevat, Charles Rochussen, Christo, John Churchill Chase, Paul Citroen, Olav Cleofas, Fré Cohen, Arnout Colnot, Virgilio Colombo, Achilles Cools, Auguste Coomans, Thomas S. Cooper, Lovis Corinth, Corneille, Cornelis Corsius, F.L. Corsius, M. Cortenaer, Jan Herman Coster, Johan Fekkes Cremer, Patrick Creyghton, Anne Dahm-Puchalla, Paul W. Dahms, Salvador Dali, Jan van Dam, Paul Damen, Frans van Damme, Willem Frederik Daniels, W.H. Daniels, Charles Dankmeyer, George Daumerie, Franz Deckwitz, Pieter Defesche, Henk Dekker, H.A.C. Dekker, J. van Delden, G. J. Delfgaauw, H. Derians, W.A. van Deventer, John van Deventer, Léon Devos, H.C. Dietz, H.A. Dievenbach, F.A.V. van Diggelen, Jos van Dijk, Adri Dijkhorst, Marjolijn Dijkhuis, Chris Dijkman, Pieter Dik, Dinand, W.J. Dingemans, H.G. Dingemans-Numans, Antonius Bernardus (Anton) Dirckx, George Jan Dispo, Willem van der Does, J.J. Doeser, Hans van Dokkum, Petra Dolleman, Pieter C. Dommersen, Kees van Dongen, Heertje van Doornik, Jörg Döring, Cecile Dreesmann, Christiaan L. W. Dreibholtz, Frits Drent, A.J. Driesten, M.J. Drulman, Bernhard van Dulmen Krumpelman, John. L. Eastman, Johannes van Eck, Alfred Eckhart , Louis Ector, David Eddington, Joh. Eerdmans, W.H. Eickelberg, AJ van Eijbergen, Johannes Elsinga, JB Tetar van Elven, G. van Emmerik, J. van Empel, Leo van den Ende, Martin Engelman, Astrid Engels, Piet Engels, Jo Enthoven, Gerard Ernens, H. Erp, Weezel Van Errens, Errington, P. van Essel, B.C. van Ettinger, Adrianus van Everdingen, A. Eversen, Charles H. van den Eycken, Dirk Gerard Ezerman, Willem Fekken, Yoke Ferwerda, Wil Ferwerda, D.H.W. Filarski, Adolf C.F. Fischer, Willy Fleur, Jan Willem Flier, Olivier Flornoy, Roberto Fontana, Jan Franken, Robert Franken, Anna de Freij, A.A. Freret, Frans Funke Küpper, V. Gabor, Paul J.C. Gabriël, Salomon Garf, Emile Gastemans, Jan van Geem, Jacob Hendrik Geerlings, P. van Geffen, A.M. Geijp, Dirk van Gelder, Bernard te Gempt, Joan van Gent, Peter Gentenaar, Leo Gestel, Dimmen Gestel, Ghaddaf, J.D. Giesen, Arnout van Gilst, Frits Giltay, Dirk Gips, Aart Glansdorp, Adriaan Glaudemans, H.S. Gmelig, Michael Godard, Jan de Goederen, Nelly Goedewaagen, Jan C.A. Goedhart, Jan Andreas Goedhart, Theo Goedvriend, Cath. Goeting, Frits J. Goosen, Gosse Goosen, A.M. Gorter, Kees Gorter, A.H. Gouwe, Jean Gouweloos, Jan van Goyen, K.G.A. Graeb, Colin Graeme, Florian Grass, J.H. Grauenkamp, Auguste Graux, Mariska Gregorius, Petar Grgec, Groenestein, AJ Groenewegen, Lucie v. Groningen, Annemarie de Groot, Jan Hendrik van Grootvelt, Klaas Gubbels, Pierre Guillaume, Armand Guillaumin, Richard Höhler, Jaap ter Haar, D.J. van Haaren, J.H.L de Haas, Laetitia de Haas, Willem Haenraets, Machiel Hagedoorn, Han van Hagen, F.S. Haindle, Kees Hak, J.H. Hallen, Wilhelm Hambuchen, Flip Hamers, Max Hänger, Piet Hanja, Theo Hanrath, J.G. Hans, Patty Harpenau, Justine Louise Hartman, Jan ten Have, Lou Haver, H.J. Haverman, Nicoline Heemskerk, J.E. van Heemskerk van Beest, J.C. van der Heijden, Herman Heijenbrock, Marinus Heijnes, Theo Hekker, Johannes Helder, Henk Helmantel, Pieter van der Hem, Willem de Haas Hemken, Hermann Hemstedt, P.H. Hendriks, Jan den Hengst, Maria van Hengst, Armand Henrion, F.H. Henshaw, Jeroen Hermkens, Alberto Hernández, Bert van Herwijnen, Wam Heskes, Augusta Heslg, Felix Hess, Henri Hess, JA Hesterman jr., Anton Heyboer, Herman Henry op der Heyde, Hendrik Heyligers, Kees Heynsius, Hezemans, Jaap Hiddink, Adrianus David Hilleveld, E.A. Hilverdink, Johannes Hilverdink, Jan Hingman, Anton van der Hoeven, Lam van 't Hof, Gaston Hoffmann, Willem Hofker , Hans Hogendoorn, Antoinette van Hoijtema, Joh. Hollanders Pzn, J.H. Hollestelle, Charles Hollman, Jan Holtrop, H. Hooff, M. v. Hoogstraten, Douwe de Hoop, Bob ten Hoope, Frans Simon Hoos, J. ten Hope, J.F. Hoppenbrouwers, Gerard Hordijk, George William Horlor, H.M. Horrix, Theo van der Horst, Henri Houben, Rob Houdijk, Pieter in t Hout, B.J. van Hove, H. ten Hoven, Jan Hovener , Theo van Hoytema, Frits Hubeek, Egbert Jan Hubertus, Fritz Rudolf Hug, Arina Hugenholtz, Frans Huijsmans, Abraham Hulk, Abraham Hulk jr., Hendrik Hulk, W.F. Hulk, Ruben Hunt, Hurkmans, Huszar, Ludo Huys, Raoul Hynkes, Hendrikus Alexander van Ingen, Isaac Israels, Jozef Israels, Isselman, Haaike Abraham Jaarsma, Charles Jacque, W.G.F. Jansen, J.M. Jansen, Willem Jansen, W. Jansen, Carin Janson, Wouter Janssen, L. Diana Johnson, Germ de Jong, Toon de Jong, Ytje de Jong, J.F. Sterre de Jong, Johannes de Jong, Jan de Jong, Angeliek de Jonge, Oene Romkes de Jongh, Annelies Jonkhart, Jan Lodewijk Jonxis, D.H.J. Joosten, Jan Gerrit Jordens, H.J. Kaemmerer, Jan Kagie Jr., Kallenbach, Willem C. Kalshoven, CC Kannemans, Hans Kanters, Lois Kapr, Kasparus Karsen, Frederik Kasenda, Robert Kasimir, H. ten Kate, Herman F.C. ten Kate, Mari ten Kate, J.M. ten Kate, Anthony Keizer, Jan Kelderman, Maurits van den Kerkhoff, Aart Kessel, J.S.H. Kever, Sofia Ivanova Khrustalyova, G.L. Kiers, Cornelis Kievit, Ad Kikkert, Cornelis Kimmel, Stephan Kip, Alexander Kircher, L.J. Kleijn, Roelof Klein, Michel de Klerk, Hendrik Willem Klijn, Cor Klijn, Alfred Klinkan, PL de Kluijver, Aris Knikker, Jan S. Knikker sr., Jan S. Knikker jr., W.A. Knip, M.G.C. Knipscheer, Hermann Knopf, Jonneke Kodde, Toos Koedam, B.C. Koekkoek, Gerard Koekkoek, Herm. Koekkoek sr., Herm. Koekkoek jr., J.H. Koekkoek, J.H.B. Koekkoek, H.B. Koekkoek, H.P. Koekkoek, M.A. Koekkoek I, M.A. Koekkoek II, Jan J. Koeman, Leendert de Koningh, Ulco Kooistra, Catharina Kool, Sipke Kool, Jan Koperdraat, Cornelis Koppenol, Jan Korthals, Klaas Koster, Coba Koster, Toon Koster, Jeroen Krabbé, H.M. krabbe, Simon Kramer, Martinus Kramer, H.C. Kranenburg, Simon Andreas Krausz, Fedor van Kregten, Ruud Krijnen, Heinz Kroh, Paul Kromjong, Joop Kropff, Victor Krotov, Jan Kruysen, Otto Engelhardt - Kuffhäuser, C. Kuijpers, Luise Kött-Gartner, Kees Laan, K.H. van der Laar, Hendrik de Laat, Pierre Lacor, B.L.de Leao Laguna, Lambalgen, George Lambillotte, Marc Lamers, Piet Landkroon, Hendrik van Langen, Frans A. Langeveld, Ger Langeweg, M. Laux, Cornelis le Mair, Chris Lebeau, Sara Ledeboer, L. de Leeuw, Wil van Leeuwen, Henk van Leeuwen, Henri LeFauconnier, Jean Lefort, Bert Leguyt, Lehan, Charles Leickert, Peter Lely, G. van Lente, Hans Lenteman, Jules Leroy , J.K. Leurs, Ernst Leyden, Alexander Liberman, Hugo Liebe, A.S. Liersema, Evert Jan Ligtelijn, Ronald Lindgreen, J. van Lingen, Henri Linquet, Ferdinand Ernst Lintz, Henri Liquet, Guillaume Lo-a-Njoe, Jo Lodeizen, Louise Marie Loeber, Joseph Bernard Anton Lohmann, Richard Paul Lohse, Dirk van Lokhorst, D.P. van Lokhorst, Ida Petronella van Lokhorst, Ben van Londen, Anna de Klerk van Loo, Jacobus van Looy, A. Lourens, Lucebert, Rudi Ludwig, E.V. Luminais, Jos Lussenburg, Jan Lutgens, H. Luyten, Hella Maas, Edward Clark Churchill MACE, Theo Mackaay, Marie H. Mackenzie, Jan Makkes, Kees Maks, Maltman, Jan Mankes, David de la Mar, Maravitz, Leo Marchand, Willem Maris, Simon Willem Maris, Jacob Henricus Maris, Ans Markus, Hélène Marre, Jan Martens, Raoul Martinez, Frans Masereel, Wim Mast de Gooijer, J.H. Mastenbroek, E. van Mastrigt, Anton Mauve, A.R. Mauve jr., Han van Meegeren, Jacques van Meegeren, Derk Wilhelm Meelis, Abraham Meertens, F. Meerts, J.L. van der Meide, Johan Meijer, Loek Meijer, Johanna Meijer, Louis Meijs, Ron Meilof, Jan Melcher Tilmes, H.J. Melis, Jaques Mels, Emanuel Menan, Oscar Mendlik, J.C. Mertz, Hendrik Willem Mesdag, Metzoldt, Janny Meyer, Rolf Dieter Meyer-Wiegand, B.Midderigh-Bokhorst, Rein Miedema, Huub Milder , J.F. Millet, Henri Minderop, Anton Misset, Joseph Moerenhout, Herman Moerkerk, H. van Moerkerken, Tilly Moes, Kees Molema, Johannes Petrus Molenaar, Evert Moll, Tijmen Moll, J. Montigny, J.J. Moolhuizen, Jan Mooyman, Willem F.A.I. Vaarzon Morel, Chris C. Moret, Christine Moret, Peter Motz, Daniel Muhlhaus, Petrus Mulder, E.R. Muller, D.J. Muller, Xeno Münninghoff, Munson, Morgenstjerne M.Morgenst. Munthe, Gerhard Peter Frantz Munthe, Michiel van Musscher, N.J.Roosenboom, Frederik Nachtweh, W.C. Nakken, W.H. van der Nat, M.J. Nefkens, Albert Neuhuys, Jan Antoon Neuhuys, Ruud van der Neut, Gerrit Neven, John Nieland, Arnold Niessen, v. Nieuwenhoven, Jaap Nieuwenhuis, Jacob Nieweg, G.H. Nijland, Marie-Anne Nivouliès de Pierrefort, Frans Nols, Cornelis Noltee, Michiel Noorderwier, Willem Noordijk, A.C. van Noort, Alexander van Noort, Pieter Noort, Hans van Norden, Gerald Norden, Elisabeth Nourse, J.C. Novaro, D. Nun, W.J.J. Nuyen, Wim Oepts, Frans A. Oerder, Vincent van Oijen, Rudolf H. Oldeman, Guy Olivier, B.P. Ommeganck, Theo van Oorschot, Jeanne Oosting, G.W. Opdenhoff, W.Z. Ort, Jacobus P.C. van Os, Hendrik van Os - Delhez, Eugen Osswald, A.J. Oudshoorn, Chris Overbeeke, Michel F. van Overbeeke, George Oyston, Nadine Guda Slot Paarlberg, Herman C.A. Paradies, Michael Parkes, Henri-Jules Pauwels, Friedrich Pecht, Patricia Peeters, Bart Peizel, Hendrika van der Pek, Annemarie Pel, Michael Perejaslavets, Jam Hendrik Persijn, Bob Pestman, Eugène Peters, Anton Pieck, Henri Pieck, Adri Pieck, F.X. Pieler, Johanna Pieneman, Nicolaas Pieneman, Evert Pieters, Johannes van der Pijl, J.D.M. vd. Plas, Niek vd. Plas, Maarten Platje, Ary Pleijsier, Pletser, Henk Poeder sr., Arend van de Pol, Rudi Polder, Hugo Polderman, J.H. Polderman, Nicolas Poliakoff, Johan Ponsioen, Poortvliet Rien , Johan Pootjes, Jean-Pierre Pophillat, Igor A. Popov, Vladimir Poretskov, Leo Pors, Adam Potgieter, Bern. Pothast, Claas Prins, A.J. van Prooijen, Jack J. vd.Put, Kees Putman, Cornelis Raaphorst, Willem Raaphorst, Louis Raemaekers, Pierre Raffy, Heinrich Woldemar Rau, Edward King Redmore, Joost Remeeus, Désiré Thomassin Renardt, Madeleine Renaud, Erik Renssen, Rinny Reulink, Jan van Rhijnnen, F. Max Richter-Reich, Nicolaas Riegen, A.R. Rietstap, James de Rijk, P. de Rijk, Jan Rijlaarsdam, J.B. Sijthoff - van Rijswijck, Leo Rikmenspoel, Jan Rinke, W.C. Rip, Henri Rochussen, Carla Rodenberg, Albert Roelofs, Willem Roelofs, Willem Elisa Roelofs jr., Giele Roelofs, Reinier E.J. Roeterink, Henriette Ronner-Knip, Ad de Roo, M. Roosenboom, Henk Roosink, Anton Rooskens, Ziba Roosta, A.C. Rosemeier, Jacob van Rossum, F.J. van Rossum du Chattel, Hans Rottenhammer, Henri Rousseau, T.D. Royeman, Georg Rueter, Jacob de Ruig, Jacob van Ruisdael, Franz T. von Rupprecht, J.A. Rust, Daniel R. Ruys, Louis Saalborn, Kees Salentijn, J.C. Salmon, Geraldine Jacoba van de Sande Bakhuijzen, A.J. Sap jr., Hendrik M. Savrij, Jaap Sax, E.R.D. Schaap, Hendrik Schaap, Sipke van der Schaar, G.F. van Schagen, Adeline Maud van Schaik, Gijs van Schaik, Willem H. van Schaïk, Godfried Schalken, Huibert Schallenberg, Theo Scheer, Andreas Schelfhout, Johannes Schelfman, C.A.J. Schermer, P.P. Schiedges, Martinus Schildt, L.A. Schilt, Fred Schimmel, J. Schipper, P.A. Schipperus, P. Schoen, Henri Schoonbrood, A.P. Schotel, J.C. Schotel, Henry Schouten, Gerrit Jan Schouten, Pauline Schreibers, Jo Schrijnder, Sierk C. Schröder, David Schulman, Lion Schulman, W.J. Schutz, Schweninger, Henri van Seben, E.L.A. Seigneurgens, Sibens, Frederik Sieger, Jan Sierhuis, Ciano Siewert, G.J. Sijthoff, J.C.A. Silliacus, Tida da Silva, Frans Simons, Siné, William Henry, Jnr. Singer, Joseph Sipkes, Jan Sirks, Pieter Gerardus Sjamaar, Frans Slager, Jeannette Slager, Tom Slager, Evert Slegers, Aleid Slingerland, B.H. Slotman, Jan Sluijters jr., Jan Sluijters sr., Willy Sluiter, Anton Smeerdijk, Frans Smeers, Richard Smeets, Roelof Smelt, Klaas Smink, Joop Smit, J.G. Smits, Fred Smoolenaers, René Smoorenburg, Dirk Smorenberg, Wouter van Smorenburg, Ben Snijders, Chris Snijders, Jac. C. Snoeck, Chris Soer, Dodog Soeseno, Wouter van Soest, L.W. van Soest, Theodoor Soeterik, Juan Soler, Leonid Sologaub, Louis Soonius, Lyle Sopel, J.J. Spohler, Jan J.C. Spohler, J.F. Spohler, Cornelis Springer, Willem Spronken, G.J. Staller, Herman Stammeshaus, jhr. Tjarda Starckenborh, E. Stark, Otto E. Stark, W. Steelink, Hendrik van Steenwijk, Nicolaas Steffelaar, Johann von Stein, J.F. Steinkopf, Th.A. Steinlen, Stekelenburg, Alphonse Stengelin, Peter Sterkenburg, Agapit Stevens, Wouter Stips, Jacobus Stok, Alida E. v. Stolk, Dick Stolwijk, Anna Maria Stork Kruijff, P. Stortenbeker, C.A. Streefkerk, Jacob van Strij, J.A.B. Stroebel, B.J. Stronkhorst, Louis Stutterheim, Agus Sudarto, Jan Suhl, Jacoba Surie, Theo Swagemakers, Joost Swarte, Jacob Taanman, Tamson, André Tellier, A.J. Temming, Adriaan Terhell, C. Terlouw, Ronald Terpstra, Ellis Tertoolen, Louis Thevenet, W.B. Tholen, P.H. Thomas, Toon Tieland, Jan C. Tiele, A. van Tilburg, Vladimir Titov, Tj.v.Starkenborg, P.J. van Tol, Bob Tomanovic, L.L. van der Tonge, Jan van Tongeren, Jan Toorop, Migata Toshihide, Johan Traarbach, J. van Trirum, Jan Zoetelief Tromp, Augustus Tulk, Ima Uma, unknown, F. v.Severdonck, J.C. Vaarberg, Willem Vaarzon Morel jr., Maurits van der Valk, H. Valkenburg, Gien van de Velde, Dick van Heerde, CNW van Waning, Casimir VandenDaele, H.V. Vasessen, Hendrik W. Veenendaal, Gert-Jan Veenstra, JWC van der Veer, Petrus van der Velden, Aat Veldhoen, Gerrit van Velsen, J. Veltman, Joh.P. van Velzen, Cornelis Dirk Ven, Emanuel van der Ven, Willem van der Ven, Nardus van de Ven, Ondrej Venjarski, Adri Verburg, J.H. Verheijen, J.A. Verheul, Isidore Verheyden, Hans Verhoef, Albertus Verhoesen, J.M. Verhoesen, Aat Verhoog, Kees Verkade, Ruud Verkerk, Andries Verleur, André Vermeulen, Petrus Hubertus Antonius Maria Vermeulen, A.R. Veron, Toon Verplak, Willem Verpoeken, W. Verschuur jr., W. Verschuur sr., Cornelis Verschuur, L.P. Versteeg, P.G. Vertin, Adri Verveen, S.L. Verveer, Vervuurt, C. Vester, W. Vester, Ben Viegers, Hobbe Vijver, Elisabeth Vis, Jan van Vlaardingen, Dick van Vlaardingen, Derk van Vlaardingen, Clement van Vlaardingen, S. de Vletter, Klaas van Vliet, Ger. van Vliet, Bernard van Vlijmen, Ger van Vlist, Jan Voerman jr., Jan Voerman sr., C.J. de Vogel, August van Voorden, Barend van Voorden, Twan van den Vorstenbosch, Frederik de Vos, Peter Vos, Cornelis Vreedenburgh, Gerrit Vreedenburgh, Nico Vrielink, Dick de Vries, Auke de Vries, Jan Vrolijk, Huib van Vugt, Jan van Vuuren, Nicolaas vd Waay, P.J.A. Wagemans, Maurice Wagemans, Max Waitz, Frans van de Wal, Bob van Walderveen, Antonie Waldorp, C.A. van Waning, Martin van Waning, H.J. van der Weele, Jan Weenink, Jaap Weijand, Jan Harm Weijns, Johannes Weiland, Frits Weiland, Anton Weiss, W.J. Weissenbruch, H.J. Weissenbruch, Adolphe Weisz, Henk Welther, Ludwig Willem Reijmert Wenckebach, A. Wens, C. Werner, Albert Wessels, Cornelis Westerbeek, Nicolaas Wicart, Anton Kustia Widjaja, Klaas Wiedijk, Jan Wiegers, Gerard Wiegman, Matthieu Wiegman, Wielula, Peter Wiemers, A. van Wieringen, Derk Wiggers, N.M. Wijdoogen, Jan Wijga, H.J. van Wijk, Gerard van Wijland, W.L. Wijmans, Herman J. Wijngaard, Piet T. van Wijngaerdt, A.J. van Wijngaerdt, J.H. Wijsmuller, Reinier Wildeboer, Wilgen, Karl Willard, K.J. Willerding, William Malucu, L. Williaume, C. Willinge, Carel Willink, Chris van der Windt, Jan Wingen, Leo de Winter, Rebecca Wip, Ineke Wisselink, A.H.J. Witjens, Willem Witjens, Ernst Witkamp, Lucie Wittig-Keijser, J.B. Wittkamp, Jaap Witzenhausen, H.G. Wolbers, Annemarie van Wolde, Hendrik Jan Wolter, Sylvia Woodcock Clarke, Gerrit Nicolaas Woudt, W. Wouters, Fredy Wubben, Adrien Wulfaert, William Howard Yorke, Hester A. C. Zaalberg, Zaalberg, H, Dic Zandbergen, Jan Adam Zandleven, Ortiz de Zarate, Abraham van der Zee, J. van der Zee, Harry Zeegers, Jos Zeegers, Leon Zeldenrust, Agatha Zethraeus, P. van Zijl , Jacques Zon, Ria Zurné, Klaas Zwaan, Arie J. Zwart, Marinus Zwart, Willem de Zwart,

© Kunstkamer Wijdemeren 2004 - 2017