Galerie Wijdemeren
06 - 53222156 / 06 - 41277246
Dirk Smorenberg

Dirk Smorenberg


Alkmaar 1883-1960 Oud-Loosdrecht

De kunstschilder Dirk Smorenberg werd in 1883 in Alkmaar geboren. Hij was tot 1906 militair, daarna vormde zichzelf als schilder en geldt als een van de weinige Art Deco schilders van Nederland. Hij kreeg raadgevingen van August Allebe. Aanvankelijk woonde en werkte hij in Alkmaar en Bergen en na omzwervingen door Europa (IJmuiden, Groningen, Montreux, Renkum, Engeland, Zwitserland, Amsterdam) en de Verenigde Staten (New York) vestigde hij zich in 1924 in Oud-Loosdrecht, waar hij in 1960 overleed. In de meest uiteenlopende stijlen tekende, aquarelleerde en schilderde hij figuren, bloemen en vooral decoratieve landschappen en waterlelies, waarvoor hij inspiratie opdeed in het waterrijke Noord-Hollandse landschap. Smorenberg was een onafhankelijk en origineel schilder. Bij een aantal van zijn werken ontwierp hij een bijpassende lijst. morenberg kreeg vooral bekendheid door zijn afbeeldingen van de Loosdrechtse plassen.Door de geringe diepte en de fraaie stilering van de afgebeelde natuur, worden deze gerekend tot de Nieuwe Kunst, de nederlandse variant van de Art Nouveau.

Galerie Wijdemeren voert in haar collectie een aantal Art-deco hand- gemaakte lijsten. Waaronder ook handgestoken "Smorenberg-modellen" Lijsten zoals Smorenberg ze zelf vroeger maakte. Geknipt voor een origineel werk van Smorenberg, waar de orignele lijst van weg is, of vervangen moet worden.

Kijk voor SMORENBERG-LIJSTEN op www.schipperlijsten.nl of kom eens langs op in Galerie Wijdemeren, Herenweg 73, 3625 AC Breukeleveen, T06-41277246, E: info@galeriewijdemeren.nl

De Plaats van Smorenberg
in de Nederlandse Kunst

De meest succesvolle periode van Dirk Smorenberg ligt ongeveer tussen 1910-1925. In die jaren ontwikkelde hij zich als autodidact vanuit het naturalisme van de Haagse School eerst tot luminist en divisionist en bereikte hij vervolgens na abstracte invloed ondergaan te hebben, een eigen decoratieve stijl. het kunstklimaat in Amsterdam waar Smorenberg verkeerde onder de moderne jongeren, is van wezenlijke invloed geweest voor deze ontwikkeling. Er is geen bewijs in de pers te vinden dat hij rond 1910 in dit gezelschap erg opviel, maar vanaf 1913 wordt hij in meerdere artikelen tot de veelbelovende jonge moderne schilers gerekend en valt hem een gunstige beoordeling ten deel. Ook in besprekingen van exposities van kunstenaarsverenigingen wordt zijn werk in die jaren meermalen genoemd. Vanaf de jaren twintig is dat laatste minder het geval. Nieuwe ontwikkelingen gingen aan Smorenberg voorbij en daardoor trok hij minder de aandacht. Sommige recensenten waardeerden juist wel het latere werk, zoals blijkt uit de kritieken uit 1936 en 1937, maar in die jaren speelde hij in het landelijke kunstleven geen rol meer. Na zijn dood is Smorenberg enige tijd vergeten geweest, waarschijnlijk juist omdat zijn late productie van minder belang is. Met de herontdekking vn het vroegere werk in het afgelopen decennium is een nieuwe waardering opgekomen. In het waterleliegenre uitte hij zich in een zeer eigen stijl, maar omdat hij er erg lang op doorgegaan is, werd ook vergeten dat er nog een andere Smorenberg is geweest.

Smorenberg behoorde dan wel niet tot de voorhoede van de moderne stromingen rond 1910, maar hij heeft toch opmerkelijke werken gemaakt. Daarmee verdient hij een plaats in de geschiedschrijving van de beeldende kunst van die jaren.

Bronvermelding:
monografie: "Dirk Smorenberg, in de ban van de natuur."

Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk SmorenbergB1242, Smorenberg, 50 x 60 cm, olie op doek, signatuur r.o., gereserveerd


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.5707, Dirk Smorenberg, "Waterlelies", olie op doek, 50 x 60 cm gesigneerd r.o., afbeelding met originele handgestoken lijst, gereserveerd


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Zomerse Waterlelies op de Loosdrechtse Plassen5946, Dirk Smorenberg, "Zomerse waterlelies in de Loosdrechtse Plassen", olie op doek, 60 x 83 cm, verkocht


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, met lijst
nr.A8045, Dirk Smorenberg, olie op doek, 79 x 104 cm,
in originele handgestoken Smorenberg-lijst, gedateerd 1925, verkocht

Staat vermeld en afgebeeld in jaarboek Galerie Wijdemeren, 2016
en in uitgave van de Historische Kring, 'Loosdrecht, het palet van Dirk Smorenberg'


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7156, Dirk Smorenberg, verkocht


nr.5712, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
nr.B110, Dirk Smorenberg, olie op doek, 25 x 45 cm, gereserveerd


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenbergnr.A7643, Dirk Smorenberg, "Winter aan de Loosdrechtse plassen",
olie op doek, 50 x 60 cm, verkocht


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7155, Dirk Smorenberg, "Lambregtskade", olie op doek, 41 x 54 cm, verkocht



nr.9895, Dirk Smorenberg, "Bootjes met gestreken zeil afgemeerd aan de Loosdrechtse plassen", olie op doek, 40 x 50 cm., verkocht


Dirk Smorenberg, kunstschilder, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.6207, Dirk Smorenberg, "Waterlelies", olie op doek, 46 x 46 cm, originele handgestoken lijst, verkocht


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
nr.A7726, Dirk Smorenberg, olie op doek, 46 x 60 cm, orginele handgestoken lijst, gereserveerd


nr.4219, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, zomer aan de plas
nr.A7645, Dirk Smorenberg, "Zomer aan de plas", olie op doek, verkocht


Dirk Smorenberg, kunstschilder, schilderijen, expositienr.8459, Dirk Smorenberg, olie op doek, 40 x 50 cm, verkocht


Dirk Smorenberg, Kunstschilder, expositie, schilderijen @ Galerie Wijdemeren Breukeleveennr.6029, Dirk Smorenberg, 42 x 55 cm, olie op doek, verkocht


nr.5710, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7153, Dirk Smorenberg, "Pakhuis", olie op doek, 
in originele handgestoken lijst, verkocht



nr.918, Dirk Smorenberg, "Wintergezicht, gezicht op kerktoren Loenen ad Vecht", olie op doek, 27,5 x 37 cm, in authenthiek Smorenberglijst, gesign.: l.o. D. Smorenberg, verkocht



nr.919, Dirk Smorenberg, "Lambregtskade, Loosdrecht" in authenthiek Smorenberglijst, olie op doek, 25 x 30 cm, verkocht


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7161, Dirk Smorenberg, "Portret van de heer Lamme",
marouflé, 37 x 44 cm, verkocht


Staat vermeld en afgebeeld in uitgave van de Historische Kring, 'Loosdrecht, het palet van Dirk Smorenberg'


Dirk Smorenberg, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
Artikel 15 september 1960 i.v.m. overlijden Dirk Smorenberg



Drik Smorenberg, schilderijen te koop, expositie, galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2027, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies met kikker', olie op doek, r.o. gesigneerd


Dirk Smorenberg, Loosdrechtse plassen, zeilbootjes, expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B9033, Dirk Smorenberg, "Waterlelies", olie op doek, 50 x 60 cm, r.o. gesigneerd


Dirk Smorenberg, Loosdrechtse plassen, zeilbootjes, expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. A7809, Dirk Smorenberg, "Zeilbootjes op de Loosdrechtse plassen", olie op doek, 50 x 60 cm


Dirk smorenberg, kunstenaar, galerie wijdemeren, expositie, Breukeleveen
nr. B2030, Dirk Smorenberg, 'Lelie Impressie in blauwgroen', olie op doek, 46,5 x 73 cm., l.o. gesigneerd


Dirk smorenberg, kunstenaar, galerie wijdemeren, expositie, Breukeleveennr. B2022, Dirk Smorenberg, 'Drie waterlelies', olie op doek, 40x60 cm., r.o. gesigneerd


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2031, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies met rietboog', olie op doek, 76 x 98 cm., r.o. gesigneerd


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2017, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies op de Loosdrechtse plassen', olie op doek, 90 x 120 cm., r.o. gesigneerd, in originele handgestoken lijst


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2026W, Dirk Smorenberg, 'Winter buiten Amsterdam', olie op doek, 70 x 120 cm., r.o. gesigneerd


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2021, Dirk Smorenberg, 'Studie voor knoppen', houtskool op papier, beeldmaat 46,5 x 35 cm., r.o. gesigneerd met intitalen en gedateerd '59


Dirk Smorenberg, Schilderijen te koop @ expositie Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr. B2020, Dirk Smorenberg, 'Waterlelies', houtskool op papier, beeldmaat 35 x 47cm., r.o. gesigneerd met initialen en gedateerd '59


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, bosgezicht
nr.A9796, Dirk Smorenberg, "Bosgezicht",
olie op doek, 50 x 60 cm, originele lijst


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, wintergezicht
nr.A9795, Dirk Smorenberg, "Wintergezicht",
olie op doek, 66 x 54 cm


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Smorenberg
nr.A8711, Dirk Smorenberg,
"Winterlandschap",
Marouffle, 20 x 28 cm


A7864, Dirk Smorenberg, olie op doek Winter aan de Loosdrechtse Plassen, gedateerd 1926
nr.A7864, Dirk Smorenberg, "Winter aan de Loosdrechtse Plassen", olie op doek, 52 x 72 cm, gedateerd 1925


Dirk Smorenberg, kunstschilder, schilderijen, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveennr.7077, Dirk Smorenberg, "Winter, Loosdrechtse plassen",
olie op doek, 60 x 70 cm.


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Cyclaam
nr.A7866, Dirk Smorenberg, "Cyclaam", olie op doek


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg, Koe
nr.A7738, Dirk Smorenberg,
"Koe", dubbelzijdig, olie op paneel


nr.5708, Dirk Smorenberg, pastel, herkomst Simonis & Buunk


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7154, Dirk Smorenberg, olie op doek, verkocht


Dirk Smorenberg, kunstenaar, schilderij te koop, expositie, Galerie Wijdemeren, Breukeleveen
nr.A7150, Dirk Smorenberg, olie op doek


Schilderijen te koop, Galerie Wijdemeren Breukeleveen, Kunstschilder, Expositie, Dirk Smorenberg
B1388-1, Dirk Smorenberg, olie op doek, 46 x 62 cm,
rechtsonder gesigneerd 



Smorenberg aan het werk in zijn atelier.


Wat Nongki van der Starre-Smorenberg zich herinnert van haar vader.


Mijn vader woonde in Loosdrecht aan de Horndijk nummer 3. Het was een klein huis, maar het lag er prachtig met uitzicht op de Loenderveense Plas. Hij had het huis laten uitbreiden met een keuken en er een atelier aangebouwd. Het atelier bepaalde het aanzicht van het woonhuis. De hoge ramen op het noorden had hij bij zijn schilderwerk nodig voor de juiste lichtval. Ze gaven het pand een eigen karakter: dat van een schildershuis. Dirk was heel kieskeurig over het licht. Er stond een perenboorn aan de noordzijde die het licht ongunstig beïnvloedde. De boom werd gerooid. Zelfs heeft hij de ruiten van het atelier laten vervangen, omdat de reflexie hem stoorde. Er kwamen dubbele ruiten, ondersteund met een roedenverdeling. Op sommige van zijn stillevens is het patroon van die roeden zelfs weerspiegeld in het glazuur van de vaas! Dat vond ik een mooi detail. Het oude huis was bewoond geweest door de familie Daams. Er zaten nog bedsteden in. Ze moesten wijken voor het nuttiger gebruik als kastruimte. Bij de ingang van het atelier bevond zich een luifel. Daaronder was een lange bank gemaakt tegen het huis aan. We zaten er vaak. 's Nachts kwamen er wel vrijende paartjes en vond mijn vader het nodig te roepen dat ze minder lawaai moesten maken. Weg jagen deed hij ze niet. Aan de rand van de plas, nu ook wel de Waterleidingplas genoemd, was een vlonder. Dirk had die door windschermen beschut tegen de noorden- en oostenwind. Hij was zo geconstrueerd dat de elzenboom die er middenin stond als natuurlijke stut dienstdeed. Het uitzicht was er schitterend.


Er kwamen vaak vrienden of collega-schilders bij hem in het atelier, dat met zijn 6 x 9 meter heel wat mensen kon herbergen. "Mam, negen koffie", klonk het dan ook vaak naar mijn moeder in de keuken. En 'Minkie', zoals hij haar noemde, kwam trouw opdraven met een groot blad met koffie. Soms logeerde iemand wekenlang bij ons. Mijn vader had graag mensen om zich heen. Toch kon hij zomaar ineens verdwijnen en verder gaan werken aan een schilderij. Mijn moeder heette Wilhelmina Neijsen; zij kwam uit Kortenhoef. Ze was 21 jaar toen ze mij kreeg en verschilde 18 jaar in leeftijd met Dirk. Toen zij bij Dirk kwam wonen kreeg ze bovendien de zorg over zijn twee dochters, Mimosa en Lotus, uit zijn vorige huwelijk. Die waren 9 en 7 jaar. Door haar tactvolle optreden slaagde ze erin al de kinderen uiteindelijk bij elkaar te houden. Zij was het die de financiën regelde en het huishouden draaiend hield. Maar ook zorgde ze voor de gasten en hield mijn vader eigenlijk vrij van andere besognes dan zijn werk.


Dirk had voorkeur voor vreemde namen. Vaak waren het afkortingen, maar zoals bij mijn naam en die van mijn zusje Ika waren het klanken die hij leuk vond. Als het op het schrijven ervan aankwam gaf dat nog wel eens problemen. Hij vertelde met een stalen gezicht aan de ambtenaar op het stadhuis dat hij een Chinese grootmoeder had. Zo verklaarde hij de herkomst van onze vreemd klinkende voornamen. Alleen mijn broer Dik heeft een gangbare naam gekregen. Dirks eerste vrouw heette Louise Suzanne Kamerman. Zij noemde zichzelf 'Prinses Tula di Vista'. Zij was schilderes. Dirk noemde haar 'Tuultje'.


Door zijn vrienden werd mijn vader 'Smoor' genoemd. Bij de gasten die mijn ouders ontvingen was Carel Willink. Die was nog jong toen hij Smoor opzocht; Dirk vertelde dat hij hem zijn eerste penselen had geschonken. Flip Hamers heb ik ook vaak thuis gezien. En de dichter J. K. Rensburg, van wie Dirk een portret heeft gemaakt. Hij had de Theorie der Evolutie geschreven en Dirk verwerkte de joodse titel van het boek in de compositie van het schilderij. Verder waren er Harrie Kuyten en Arnout Colnot van de Kortenhoefse schilderskring. Van Colnot bezitten wij nog een schilderij. En (huis)schilder Van Schagen was van de partij. In het verzamelde gezelschap kon bij wijze van spreken een professor naast eenboerenknecht zitten. Een ding hadden zij gemeen: Zij hielden zich allen bezig met schilderen. Er werd nooit geselecteerd ja, eenmaal, toen mijn moeder een paar vrouwen van lichte zeden de toegang weigerde. Dat was riskant voor goede huwelijken, vond zij.


Op muziekavonden draaiden we oude 78-toeren platen. De hoge grammofoon mocht dan door ons, de dochters, bediend worden. Wij moesten met negentig slagen de drie veren spannen en dan konden drie platen achter elkaar gespeeld worden. Meestal was het operamuziek. Smoor had zangles van Truus Pot; ook ikzelf heb les van haar gehad. Han Boeschoten, een goede vriend van mijn vader, zong samen met hem graag de klassieke liederen mee. We bezaten ook twee piano's. Verder waren er papieren platen met een gladde laag erop. Daar stond dansmuziek op. En wij speelden tot slot de minder serieuze muziek, zoals liedjes van Dirk Witte. Mijn vader was driftig en fel van karakter. Er was dan ook geregeld vuurwerk in huis. Wij hebben weleens dames ontvangen die schilderijen kwamen bekijken en dat betrof in dit geval niet al te slanke dames. We konden hen alleen een krukje aanbieden. Smoor had namelijk in een boze opwelling de fauteuils aan stukken geslagen.


Dirk ging iedere week met de bus naar Laren om daar in Hamdorff te tekenen. Regelmatig werden er exposities ingericht en hij kon boos reageren als zijn werk weer eens ver weg van al het andere was opgehangen. Dat zinde hem niet. Voor mij was het reden om niet graag met hem mee te gaan. Ik wist zeker dat hij toch weer zou gaan razen. Hij wilde niet 'weggestopt' worden:, zoals dat gebeurde met de 'zonsondergang' die bij ons hangt. Zijn stijl was zo kleurig en eigen, daar kon geen combinatie van gemaakt worden met werk van collega's. Al het andere werd er grauw bij. Mijn man Maarten weet nog goed hoe hij zijn schoonvader eens met kerst vergezelde naar een tentoonstelling in Hamdorff. Even kijken, een kop thee en de jas aanhouden, was de opzet. Maar voordat de thee er was, raakte Dirk al heftig in gesprek met bekenden. Het was het laatste wat Maarten die middag van hem zag. Hij kon overigens met de kwaadheid van mijn vader goed omgaan en wist die vaak tactvol te temperen.


Dirk was liefhebber van sigaren. Als dagelijks loopje ging hij naar Stekelenburg, een bedrijfje aan de Veendijk, waar later de Veilige Haven kwam. Stekelenburg verhuurde roeiboten en ziin vrouw verkocht o.a. rookwaren en bonbons.


Na het avondeten gebeurde het wel dat mijn moeder of een van ons model moesten zitten voor Smoor. Hij kwam dan binnen en zei:"Jou ga ik tekenen". Of het ons uitkwam of niet. Dat vonden we niet altijd even prettig, maar hij was daar spontaan in. Portrettekenen was een passie voor hem. Van vrijwel elk portret schilderde hij trouwens twee verschillende uitvoeringen. Zelden ging het om opdrachten. De betrokkene, familielid, vriend of bekende, had altijd wel voorkeur en dan verdween er een exemplaar mee naar huis. Zelf hielden wij de andere over. Mijn man en ik hebben zo diverse portretten in onze collectie behouden.


Dirk Smorenberg kwam uit een gezin met vijf kinderen. Met zijn ouders en vier zusters woonde hij in Alkmaar. Marie was de oudste telg; Ans, de jongste, logeerde vaak in Loosdrecht. Zijn tweede zuster, Line (Nicoline), zou later bevriend raken met zijn vriend collegaschilder Filarski. Corrie, die na hem kwam, is jong gestorven; Dirk maakte een mooi portret van haar, waar hij erg aan gehecht was. De wens om van tekenen zijn beroep te maken, stuitte op bezwaren bij zijn vader. Die vond dat geen echt vak; zelf was hij steenhouwer van beroep. Dirk werd naar zee gestuurd; in 1897 ging hij bij de marine; ruim drie jaar later stapte hij over naar de artillerie. Daar bleef hij vijf jaar.


Op veertienjarige leeftijd ging hij zich met enthousiasme op het tekenen concentreren, aangemoedigd door een kunstkenner bij de marine. Deze gaf hem nog nieuwe schetsboeken cadeau van zijn oom, de schilder Sadee. Zijn behoefte aan papier was groot. In zijn vrije tijd tekende hij alles wat hem onder ogen kwam. Door eindeloos te oefenen ontwikkelde hij zijn tekentalent en leerde te 'kijken'. Hij vond een zolderkamertje aan de Van Baerlestraat in Amsterdam en deed wat reclame schilderwerk in de Kinkerbuurt rond 1904. Vis, Fruit en Zuurwaren, was de eerste tekst die hij in sierletters op een winkelruit moest schilderen. De sfeer beviel hem wel in die volksbuurt. Hij maaktestudie van bestaand werk in de musea van Amsterdam en kopieerde verscheidene werken om te oefenen, eindeloos te oefenen.


Toen zich een gelegenheid voordeed om werk te exposeren, kwam er een doorbraak. Zijn schilderijen en tekeningen werden opgemerkt door ds. Henri de Hoogh uit Amsterdam. Deze bracht hem in contact met professor August Allebe van de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Smorenberg maakte destijds kerkinterieurs, landschappen, havens-, en zeegezichten. Bij het zien van een kopie van een schilderij van Nicolaas Bastert uit Breukelen, een winterlandschap, gaf Allebe hem de raad om niet naar de Academie te gaan, omdat hij al te goed was. "Je bent al te veel kunstenaar". Er ontwikkelde zich een talent "zonder vijf minuten opleiding", verklaarde Smoor zelf later. Vervolgens kreeg hij van rijkswege een subsidie van fl 3000,-. Uit een telegram uit 1906 weten we dat hij opdracht kreeg van het Koninklijk Huis om een aquarel te maken van het stadsbeeld van Eindhoven. Dit zou verschenen zijn in een album.


In de jaren 1910 - 1911 kwam hij tijdens een verblijf in Bergen in contact met jonge schilders als Filarski, Harrie Kuyten en Arnout Colnot. De schilders van de 'Bergense School', zoals die groep later ging heten, speelden met het licht en daar werd hij evenzeer door gefascineerd. Hij zou de drie vrienden later in zijn atelier in Loosdrecht nog vaak ontvangen. Vervolgens trok hij naar Kortenhoef, waar hij in Het Rechthuis zijn intrek nam. Hij werkte er samen met schilders die de techniek van de Haagse School beoefenden, maar liet zich door hun stijl niet beinvloeden. Hij wilde juist de grijstinten vermijden en meer licht behouden. Vandaar de opvallende helderheid die spreekt uit zijn olieverven. Zijn leuze was, ook tegenover zijn latere leerlingen: "Houd je palet schoon!"


In 1911 kreeg Smorenberg samen met Filarski, Mondriaan, Graafland, Van Ingen, Maurits de Groot de gelegenheid om in New York te exposeren. Hij kon dankzij de geldelijke steun van dominee De Hoogh deze reis meemaken, ook al heeft hij tijdens het halfjaar dat hij er verbleef wel nachten op een bankje in het park geslapen. Maar er werd grif verkocht. Smoor kreeg de smaak te pakken van het reizen en verbleef tussen 1914 en 1916 in Engeland. Er is een schilderij van zijn hand dat 'Lands End' weergeeft. In Engeland werd hij voor het eerst op het buiten van een Londense familie geboeid door vijvers met waterlelies. Een tentoonstelling in Londen volgde. ,


Vanaf die tijd exposeerde hij regelmatig in Amsterdam en Rotterdam. Met Filarski maakte hij een reis naar Zwitserland. De prachtig lichtende berglandschappen getuigen ervan. En ook daar werd veel werk verkocht. Hij vertelde wel dat de verkoop door de twee vrienden onmiddellijk werd 'natgemaakt', wat wil zeggen dat ze er samen op dronken. Ik kreeg de indruk dat er in die tijd heel wat werd natgemaakt.


In 1917 kwam professor J.A. Derkinderen, de opvolger van Allebe, een bezoek brengen aan Smorenberg. Hij was onder de indruk van zijn werk. Door hem kon Smoor op fl 1000,- verhoging van zijn subsidie rekenen. Later zou dezelfde prof. Derkinderen Dirks verfbehandeling in verband met de helderheid van zijn kleurgebruik met de leerlingen van de academie bespreken. Het betrof een techniek met een heel speciaal kleureffect. Met professor C.L. Dake, zelf schilder, die les gaf aan de academie, heeft Dirk een goed contact gehad. Hij kon Dirks werk waarderen en ik heb mijn vader vaak over hem horen spreken.


Uit prijslijsten van o.a. een expositie uit 1918 weten we wat neergeteld moest worden voor Smoors werk. Zij geven zelfs bedragen aan van
fl 1800,- en fl 2000,-. Voor die tijd grote sommen geld, maar hij kreeg het ervoor. In 1924 volgde er een expositie in Barcelona waar hij schilderijen naartoe zond.


Er waren verscheidene particulieren die veel in zijn werk zagen, zoals notaris Rehbock sr. Deze zou de bouw van zijn atelier in Loosdrecht mogelijk maken door hem geldelijk te steunen. Ook weet ik van het bestaan van een dubbelportret van twee zusters, ik denk uit Amsterdam. Zij werden door hem 'de dames Brandt' genoemd. In het atelier in Loosdrecht zijn zij verscheidene malen werk van hem komen bekijken Door een legaat van hen kreeg hij financieel enige bewegingsruimte. Smorenberg bleef steeds lid van diverse kunstenaarsverenigingen zoals Arti et Amicitiae in Amsterdam, Sint Lucas en Laren-Blaricum.


In 1920 vestigde Smorenberg zich in Loosdrecht. Dirk bouwde aan het huis zijn atelier met later een etalage zodat hij permanent kon tentoonstellen en het was eenvoudig om zijn nieuwe schilderijen in de aandacht aan te bevelen bij het publiek. Hij had een grote hekel aan kunsthandelaren en op deze manier kon hij eigen baas blijven. Bovendien moedigde deze opstelling geinteresseerden aan om bij hem binnen te lopen.


Aan de Horndijk nummer 3 ligt het huis anno 1997 nog steeds uniek tussen de Loenderveense Plas (de drinkwaterplas) en de Vuntus in. Daar waar Smoor het avondlicht op het stille water van het huis uit wist te vereeuwigen. Hier heeft hij zijn talloze studies van waterlelies gemaakt die hem zijn bekendheid bij het grote publiek hebben gegeven.


In Loosdrecht en omgeving ging hij geregeld met zijn fiets op pad met het schetsboek 'in de aanslag'. Altijd klaar om dat vast te leggen wat hem boeide. En dat was veel. Verstilde hoekjes zoals aan de Heulsloot, waar hij een steigertje met wasplaats schilderde. Een boerenwoning of boerenerf. Vele ervan zijn nu verdwenen. Het riet en de waterlelies met hun weerspiegeling, waarvan hij door versobering van het lijnenspel een bijzondere compositie wist te maken. Vaak de natuur van het plassenland met de karakteristieke silhouetten van elzen en wilgen. En de zonsondergang, die inspireerde hem voortdurend. De wisselende wolkenpartijen liet hij op ieder doek sterk meespreken. Daarin vond hij ontelbare mogelijkheden om de sfeer die hij beoogde tot uitdrukking te brengen, versterkt door de weerspiegeling in de plas. Hij zag er niet tegenop om er op winterdagen net zo goed op uit te gaan. Kranten onder zijn kleren hielden hem dan warm. Maar natuurlijk zocht hij ook graag de warmte van de stal op zoals bij boer Schoenmaker of boer Van Henten, om daar koeien te schilderen. Mijn moeder mopperde wel op hem als zijn kleding zwart was van de houtskool die hij in zijn zakken bewaarde. Ter afwisseling bleef Smoor portretten schilderen, daar had hij een voorliefde voor.


Dirk had op zijn fietstochten vaste pleisterplaatsen, zoals de 'soos' in de voormalige Vuntushoeve. Hij speelde er weleens een partijtje biljart. Met zijn vriend Han Boeschoten heeft hij de opbouw van restaurant De Driesprong meegemaakt. Ook daar was hij vaak te vinden.


Buiten de verkoop op exposities en vanuit zijn eigen etalage adverteerde Smorenberg in de lokale krant en De Gooi- en Eemlander Hij situeerde zijn atelier dan schuin tegenover De Driesprong. Het bezwaar van de directe verkoop vanuit zijn huis was dat men ook wel uit pure nieuwgierigheid bij hem aanklopte. En als een werk iemand aansprak, maar hij of zij liet merken dat de gevraagde prijs te hoog was, kon hij akelig hard zijn in zijn reactie. Hij sjacherde niet over zijn werk. Om nieuwe afnemers van zijn werk te vinden, ging hij eens met een aantal schilderijen in een kist naar de Beurs in Amsterdam. Hij volgde altijd de beursberichten en toen er een stijging in de koersen was, vond hij dat hij daar wel eens een kijkje kon nemen. Al gauw had hij een belangstellende gevonden voor zijn doeken. Het bleek een hoekman te zijn. In het vervolg mocht hij met hem als begeleider het gebouw binnen en hij verkocht er verscheidene werken.


Mijn vader heeft enorm veel schilderwerk gemaakt. Wij worden nog geregeld verrast door nieuwe vondsten, die aan ons voorgelegd worden ter bevestiging van hun echtheid. Dirk nam bijvoorbeeld ook wel een schilderijtje onder de arm mee bij wijze van geschenk als hij naar een bruiloft of een jubileum ging. Van de door hemzelf verkochte werken heeft Dirk meestal bij een foto ervan de naam van de koper genoteerd. Daar hebben wij nu gelukkig enig houvast aan. De werken zijn over de gehele wereld verspreid. Naar Canada, naar Nieuw-Zeeland, naar de Verenigde Staten, noem maar op.


Dirk vond zelf bepaalde werken extra geslaagd. Die verkocht hij niet. En dat respecteren wij; die, stukken gaan de deur niet uit. Daar zijn wij erg aan gehecht. Hij was er tevreden over doordat hij er zijn emoties op de gewenste manier in heeft weten te leggen. En wat dat inhoudt kon hij eigenlijk alleen zelf uitleggen. Maar de ware, liefhebber van zijn werk voelt ongetwijfeld wat hij daarmee bedoeld heeft.

Met dank aan Mevr. N. van der Starre-Smorenberg.
Dit verhaal is opgetekend uit de mond van Mevrouw Nongki van der Starre-Smorenberg, een van de dochters van de kunstschilder.
Voor meer informatie: website Dirk Smorenberg.



Gepubliceerd door: Kunstkamer Wijdemeren
Kunstenaar Dirk Smorenberg, toegevoegd:
Auteurs: , aangepast op: 2017-09-29

Kunst in huiselijke sfeer

Prachtig gelegen aan de Loosdrechtse Plassen, laten wij u in een huiselijke sfeer genieten van onze exposities van 19de eeuwse en hedendaagse schilderijen en vele andere kunst. De Galerie is onderdeel van Kunstkamer Wijdemeren een bemiddelings- en adviesbureau voor kunst, antiek en zilver. Kunstkamer Wijdemeren houdt kantoor aan de Herenweg 73 te Breukeleveen in de gemeente Wijdemeren. U bent van harte welkom op onze regelmatig terugkerende taxatiedagen.

Onze Galerie in het pand
"DE WIJDEMEREN" vind u in Breukeleveen aan de Loosdrechtse plassen

'De Wijdemeren' - Kunstkamer en Galerie Wijdemeren te Breukeleveen
'De Wijdemeren' - Galerie Wijdemeren te Breukeleveen

Openingstijden Galerie Wijdemeren in Breukeleveen: 
Herenweg 71-73, 3625 AC Breukeleveen

Iedere WO, DO en VR tussen 11.00 -17.00 uur.
Andere dagen alleen volgens afspraak.

Telefoon: 06-53222156, Contact: Gijs Looman
Telefoon: 06-41277246, Contact: Jeanette Looman - Schipper

E-mail: info@galeriewijdemeren.nl

 

Openingstijden van onze andere vestigingen



© Kunstkamer Wijdemeren 2004 - 2017